Franczyza społeczna — o co w tym chodzi ?
Franczyza – umowa pomiędzy franczyzodawcą a franczyzobiorcą regulująca wspólne korzystanie z marki, znaku towarowego oraz know-how
Franczyzodawca – osoba prawna udostępniająca markę, znak firmowy i know-how
Franczyzobiorca – osoba prawna korzystająca z cudzej marki, znaku firmowego oraz know-how
Marka – wypracowany wizerunek, rozpoznawalna opinia o danym produkcie/usłudze na rynku
Znak firmowy – logo — rozpoznawalny znak graficzny przypisany do danego produktu/usługi/przedsiębiorstwa
Know-how – konkretna wiedza techniczna i organizacyjna dotycząca rozpoczynania działalności, jak również jej prowadzenia w oparciu o wypracowane skuteczne metody
Termin „to franchise” oznacza udzielenie przez jedną firmę innej firmie zezwolenia na sprzedaż dóbr lub świadczenie usług na określonym terytorium.
Europejski Kodeks Etyczny Franczyzy definiuje franczyzę jako system marketingu dóbr, usług i technologii, oparty na ścisłej i ciągłej współpracy między prawnie i finansowo odrębnymi przedsiębiorstwami, franczyzodawcą i jego franczyzobiorcami, w ramach której franczyzodawca nadaje swym franczyzobiorcom prawo, a także nakłada obowiązek prowadzenia działalności zgodnie z koncepcją franczyzodawcy. Prawo to upoważnia i obliguje każdego franczyzobiorcę w zamian za bezpośrednie lub pośrednie świadczenie finansowe, do wykorzystania nazwy handlowej, znaku towarowego lub znaku usługowego, know-how, metod handlowych i technicznych, systemów proceduralnych i innych praw własności przemysłowej lub intelektualnej, przy zapewnieniu stałej pomocy handlowej i technicznej, w ramach i na czas trwania pisemnej umowy franczyzy, zawartej w tym celu między stronami.
Franczyza społeczna jest rodzajem franczyzy, która nie występuje w Polsce często. Różnica polega na tym, że we franczyzie społecznej franczyzodawca nie pobiera opłat licencyjnych. Przedsiębiorstwa te posiadają zwykle: wspólną strategię oraz politykę finansową, wspólne szkolenia, wspólny plan marketingowy, a co za tym idzie wspólną promocję ze spójnym systemem dystrybucji usług i produktów. Najważniejszym elementem jest wspólna, rozpoznawalna marka. Ten rodzaj franczyzy powoduje łatwość w organizowaniu sieci współpracy i jej rozwoju. Jednocześnie jedną z najważniejszych wartości franczyzy społecznej jest minimalizacja ryzyka biznesowego, ponieważ frazczyzna dotyczy już modelu sprawdzonego i działającego, z wypracowanymi zasadami (know-how) działania, dla osób które z różnych powodów nie potrafiły się odnaleźć na otwartym rynku pracy, jest to wartość nie do przecenienia.
W Europie franczyza społeczna rozwija się z powodzeniem. Co więcej, system franczyzy społecznej tworzy naprawdę duże biznesy.
Takimi przykładami pomyślnie rozwijających się przedsiębiorstw społecznych są niewątpliwie: włoska sieć hoteli Le Mat oraz niemiecka sieć marketów CAP.
Sieć hoteli Le Mat – Włochy — http://www.lemat.coop/
Le Mat – to franczyza hotelowa dla firm społecznych – sieć hoteli oraz pensjonatów prowadzonych przez spółdzielnie i/lub firmy społeczne zatrudniające niepełnosprawnych pracowników.
Le Mat zapoczątkowało zrzeszenie 24 partnerów, głównie niewielkich organizacji, a wśród nich:
- firmy społeczne odpowiedzialne za branżę zarządzania hotelami
- ludzi niepełnosprawnych i ich rodziny
- organizacje biznesu hotelarskiego i ekspertów z dziedziny biznesu
- społeczności lokalne oraz władze
- banki, fundusze i partnerów biznesowych.
Obecnie konsorcjum Le Mat reprezentuje grupę „Le Mat system” i zrzesza 10 spółdzielni oraz kilka innych organizacji. Stowarzyszenie Le Mat tworzą osoby, które wyznają te same wartości i pomagają w rozwoju idei Le Mat. Stowarzyszenie działa na rzecz rozwoju społecznego i współpracy przedsiębiorstw, postrzegając w tym możliwość tworzenia miejsc pracy i rehabilitacji społecznej dla wszystkich.
Sieć hoteli Le Mat ustawicznie rośnie, albowiem jest to unikalna szansa na stworzenie kobietom i mężczyznom, często zagrożonym wykluczeniem społecznym, zatrudnienia na dobrym poziomie, z perspektywą kariery zawodowej i niezależności dzięki inwestycji w przedsiębiorczość społeczną.
Markety CAP – Niemcy — http://www.cap-markt.de/
Pomysłodawcą marketów CAP jest organizacja społeczna GDW, która działa od roku 1985 na terenie dwóch landów – Bawarii i Baden-Württemberg. Jej celem jest zapewnianie pracy osobom niepełnosprawnym.
Sieć marketów CAP (CAP Märkte) stale się powiększa. Ich liczba wynosi obecnie ponad 60. Są to średniej wielkości supermarkety, które dają zatrudnienie ludziom niepełnosprawnym. Każdy z supermarketów jest zarządzany przez lokalne stowarzyszenie niepełnosprawnych, natomiast marka CAP należy do spółdzielni zakładów chronionych. Markety te oferują nie tylko dobre warunki pracy, ale stwarzają także doskonałe sposoby na reintegrację poprzez bezpośredni kontakt z klientem.
Nazwa CAP pochodzi od słowa “handicap” (niepełnosprawny umysłowo). Firma przejmuje nieruchomości opuszczone przez główne sieci supermarketów i otwiera sklepy warzywne, które znajdują się bliskiej odległości od osiedli mieszkalnych i oferują przyjazne usługi. Powierzchnia użytkowa marketów waha się od 400 do 1000 metrów. Roczny obrót firmy wynosi między 750,000 i 2 mln Euro. W każdym supermarkecie zatrudnianych jest od 5 do 20 osób, z których dwie trzecie stanowią osoby niepełnosprawne.
Dlaczego warto decydować się na działanie pod wspólną marką w ramach franczyzy społecznej?
Model franczyzy społecznej oferuje szansę i wstępne możliwości rozwoju oraz zdobycia wiedzy, doświadczenia, metodologii i narzędzi osobom zagrożonym wykluczeniem społecznym, aby zakładali swoje własne przedsiębiorstwa społeczne (franczyzobiorcy) przy wsparciu i doradztwie biznesowym jednego franczyzodawcy. Cała sieć działa w oparciu o sprawdzone metody prowadzenia przedsiębiorstwa, promując jednolitą politykę marketingu dla produktów i usług franczyzobiorców oraz markę. Buduje to przewagę konkurencyjną.
Wszystkim zainteresowanym otwarciem Kawiarnio — Księgarni “Spółdzielnia” w swojej okolicy prosimy o kontakt: piotr.krosniak@undp.org